JAK GRAĆ LISZTA ŁATWIEJ I POPRAWNIEJ? →     Cytaty z Liszta i Chopina     Sonata h-moll     Mazeppa     Feux-follets
JAK ĆWICZYĆ ETIUDY CHOPINA ? →     Wprowadzenie     op. 10 nr 1     op. 10 nr 7     op. 10 nr 12 (wideo)     op. 25 nr 11 (wideo)     op. pośmiertne nr 1 (wideo)
TECHNIKA PIANISTYCZNA - PRAKTYKA →     Rady wstępne     Etiudy Chopina     Grać Liszta łatwiej     Debussy - “Toccata”     Gimnastyka i kontuzje

Coaching pianistyczny przez internet - poziom zaawansowany

3. Jak grać na fortepianie w szybkim tempie i bez szkodliwego spinania ręki?

Powyższe pytanie powtarza się w wielu listach, które dostaję od młodych pianistów. Z pewnością zostanie mi jeszcze zadane wielokrotnie.

Na przykład niedawno pewien internauta napisał do mnie o jednej z Etiud Chopina:
Mogę ją grać z łatwością w dość wolnym tempie, ale potrzebowałbym rady, jak osiągnąć większe tempo, gdyż muszę popełniać błędy - moje mięśnie przedramienia spinają się w niektórych miejscach.

Moja odpowiedź:
Niestety, problem ten jest bardzo powszechny. Wszystkie rozwiązania znajdują się już w moim serwisie, należy je stosować z dużą skrupulatnością. Musisz bardzo dokładnie wyregulować swój aparat ruchowy „drążąc tunel z dwóch stron”: przede wszystkim trzeba zwiększyć do maksimum dostarczanie mu energii, a jednocześnie zmniejszyć do minimum straty tej energii.

I. Dostarczanie energii
Przede wszystkim nie należy brać za źródło energii na klawiaturze stosunkowo słabych mięśni palców, które szybko się męczą. To, co odczuwasz jako spięcie przedramienia, pochodzi od umiejscowionych tam mięśni palców. Stałe forsowanie tych mięśni może nawet prowadzić do niebezpiecznych komplikacji medycznych.

Oto fragment mojego Rozdziału 2 - „Proste palce, most i dźwig”:
1.3 - Motor gry i model „mostu”
1.3.1Co jest „motorem” gry, czyli źródłem energii pianisty?
Jest nim w znacznej mierze spadek ciężaru kończyny na klawisz. Ciężaru całej kończyny. W razie potrzeby może on być zwiększony ciężarem pochylającego się tułowia. Ale spadek ten nie może być ani bierny, ani bezwładny, jak to sugerują niektórzy pianiści, lecz przeciwnie - starannie kontrolowany.

Ta energia „motoru” powinna być następnie przenoszona na palce poprzez „pchanie fortepianu” (rozdz. 1 i 2) oraz subtelnie dozowana „rolującym” ruchem nadgarstków („Jak grać staccato” - 8.3).

 

II. Straty energii
Mogą one wystąpić co najmniej na jednym z następujących czterech poziomów, a najczęściej na wszystkich naraz:

1. Twoje ręce (a raczej ramiona) są zbyt ciężkie, tzn. niedostatecznie zawieszone w barkach (nadmierna moc „motoru”). Palce są więc przeciążone. Pamiętaj o doskonałej radzie Liszta: „Ręce powinny raczej szybować, niż przywierać do klawiszy” (w oryginale niemieckim: „Die Hände müssen mehr schweben, als an den Tasten kleben”).

Problem ten poruszam w kilku rozdziałach, zob. zwłaszcza „Ciężar ręki” (dla techniki pianistycznej nadmierne rozluźnienie ręki jest równie niekorzystne jak jej spinanie) oraz „Trzęsienie ramieniem - wibracja mięśniowa” .

2. Twoje palce uderzają klawisze ze zbyt dużej wysokości. Zagranie każdej nuty zabiera wówczas zbyt dużo energii. Przy graniu wielu nut na sekundę straty te sumują się i szybko dają o sobie znać. Zob. wyrażenie „raser le clavier” w „Jak ćwiczyć Etiudy Chopina?” - Etiuda a-moll op. 25 nr 11.

3. Najprawdopodobniej naciskasz również klawisze zbyt głęboko (zob. „Właściwości klawiatury” - 5.3), co daje taki sam efekt jak w punkcie poprzednim. Nic więc dziwnego, że przy takich stratach masz problemy z graniem w szybkim tempie.

4. Trzeba również bardzo uważać, aby twoje palce były dostatecznie ustalone w stawach (ale oczywiście nie za bardzo!), aby tam też uniknąć strat energii i zapewnić zasilanie przez „most” (zob. rozdz. 1 i 2). W Rozdziale 7 „Ciężar ręki - czy można grać ręką skurczoną”? tak opisuję sytuację, w jakiej znajduje się pianista grający zbyt rozluźnionymi rękami: „Ilekroć widzę ucznia grającego ręką przypominającą niedopompowaną dętkę, przychodzi mi na myśl chirurg operujący plastikowym skalpelem, czyli narzędziem zupełnie nieprzystosowanym do niezbędnej precyzji działania".

Dobrze jest również pamiętać o radzie Georga Rotha, którą cytuję w Rozdziale 8 „Wibracja mięśniowa w praktyce - Debussy «Pour le piano»- «Toccata»”: „Przez cały czas należy wyobrażać sobie, że wydobywamy dźwięk fortepianu ruchem w górę - tak, jak gdyby «klawiatura została naładowana prądem» (Roth/Sielużycki) i elektryzowała palec w momencie uzyskania dźwięku.” Dlatego polecm ćwiczyć staccato wszystkie trudne miejsca. Muszę powiedzieć, że nie jestem ani pierwszym, ani jedynym, który to poleca - H.Neuhaus pisał: „Każde ćwiczenie zalecam grać wszystkimi możliwymi sposobami: od pp do ff, od largo do presto, od legatissimo do staccato itd.”*
––––––––––––––––––––––––––
*Henryk Neuhaus - „Sztuka pianistyczna”, s. 147, PWM, Kraków 1970

5. W szybkiej grze technika rzutowa jest nieodzowna .

Możesz obserwować zastosowanie wszystkich powyższych zasad na moich nagraniach wideo (przykładowe fragmenty):
ĆWICZENIA: Chopin - Etiuda a-moll op. 25 nr 11
ĆWICZENIA: Debussy - „Pour le piano”, „Toccata”

 


 

Parę słów na marginesie
● Mam oczywiście moje własne sposoby na stopniowe zwiększenie tempa, ale przekazuję je wyłącznie moim uczniom, gdyż stosowanie ich bez mojej kontroli może być niebezpieczne dla ręki.

● Poza tym gra na fortepianie - wbrew przykładom wielu znanych pianistów - nie jest sportem, w którym ten jest lepszy, kto gra szybciej. Umiejętność szybkiego grania jest potrzebna i konieczna przede wszystkim w utworach wirtuozowskich, ale nawet tam nie należy jej nadużywać.

● Grę w szybkim tempie możemy porównać do wieży kościelnej - patrząc z daleka, ponad drzewami i dachami domów, można by odnieść wrażenie, że wieża ta jest zawieszona w powietrzu. Ale dobrze wiemy, że w rzeczywistości wyrasta ona z mocnych murów budowli, a sama budowla oparta jest na solidnych fundamentach, bez których i wieża, i cała konstrukcja zawaliłyby się.

● Podobnie szybkie tempo jest najłatwiej dostrzegalną i najbardziej spektakularną cechą gry. Nikt jednak nie będzie w stanie grać szybko, nie opanowawszy uprzednio solidnych podstaw techniki pianistycznej oraz nie mając do dyspozycji całego arsenału technicznych metod i środków.

 

OTWÓRZ „Opinie o serwisie internautów i moich uczniów”
ALBO
↓ Najedź kursorem na tekst poniżej ↓
  • 01.jpg
  • 02.jpg
  • 03.jpg
  • 04.jpg
  • 05.jpg
  • 06.jpg
  • 07.jpg
  • 08.jpg
  • 09.jpg
  • 10.jpg
Jesteś tutaj: Coaching pianistyczny - lista artykułów 3. Jak grać na fortepianie w szybkim tempie i bez szkodliwego spinania ręki?